Өткен жылы Меркі ауданында «Меркі» мемлекеттік табиғи қаумалының аймағы ұлғайтылып, Жамбыл облысы әкімдігінің 2025 жылғы 18 тамыздағы №168 қаулысымен «Меркі мемлекеттік өңірлік табиғи паркі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі құрылды. Парк ерекше қорғалатын табиғи аумақ мәртебесін алып, 86 632 гектарды қамтитын Батыс Тянь-Шаньның тау етегі мен таулы аймақтарындағы бірегей экожүйелерді қорғауға бағытталған.
Кеше «Парктер шеруі – 2026» табиғатты қорғау акциясы аясында өңірлік парк қызметкерлері М.Х.Дулати атындағы Тараз университетінің оқытушыларымен, студенттерімен кездесті. Басқосуға Жамбыл облыстық орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясының мамандары қатысты.
Алдымен «Меркі» мемлекеттік өңірлік табиғи паркі директорының орынбасары Қалжігіт Қалбаев сөз сөйлеп, мекеме жұмысымен таныстырып, алдағы жоспарлармен бөлісті.
– Облысымызда алғаш рет ерекше қорғалатын табиғи аумақ мәртебесіне ие болған «Меркі» мемлекеттік өңірлік табиғи паркі былтыр құрылды. Бұрынғы «Меркі» мемлекеттік табиғи қаумалының негізінде қайта құрылған бұл парктің функциялары мен міндеттері айтарлықтай кеңейді. Қазіргі таңда біздің басты үш бағытымыз бар. Айта кетер болсам, экологиялық тепе-теңдікті сақтау, ғылыми зерттеулер жүргізу және туризмді өркениетті жолмен дамыту бағытында жұмыстар атқарудамыз.
Паркте 54 маман еңбек етуде. Жаңадан ашылған мекеме болғандықтан, халық арасында түсіндіру жұмыстарын қолға алдық. Себебі көпшілік орман шаруашылығы мен өңірлік парктің айырмашылығын толық түсіне бермейді. Біздің парк аумағы функционалдық аймақтарға бөлінген. Олардың қатарында жануарлардың еркін қоныс аударуына арналған аймақтар және бекітілген бас жоспарға сай туристік нысандар салуға, омарта орналастыруға, мал жаюға болатын рекреациялық аймақтар бар. Бұл әрекеттердің барлығы арнайы билет жүйесі арқылы заңды түрде жүзеге асырылады.
Еліміз бойынша Маңғыстау, Түркістан, Алматы облыстарынан кейін біздің өңірде осындай парктің ашылуы – үлкен жетістік. Бүгінде инфрақұрылымды дамыту мен басқарудың бас жоспары сияқты нормативтік құжаттар рәсімделуде. Сонымен қатар «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы аясында тұрақты сенбіліктер өткізіп, мектеп оқушылары мен студенттер арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыру бойынша танымдық сабақтар жүргізіп жатырмыз, – деді Қалжігіт Рахметтуллаұлы.
Басқосуда Жамбыл облыстық орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы басшысының міндетін атқарушы Нұрғали Ниязқұлов та сөз алып, парктің маңыздылығы мен құрылуы туралы ойын ортаға салды.
– 2025 жылдың тамыз айында Жамбыл облысы әкімдігі мен Экология және табиғи ресурстар министрлігінің бастамасымен «Меркі» мемлекеттік өңірлік табиғи паркі құрылды. Өңірімізде алғаш рет ашылған бұл парктің басты мақсаты – аймақтың биоалуантүрлілігін көздің қарашығындай сақтау. Парктің жалпы аумағы 86 мың гектарды құрайды.
Осы орайда біз экотуризмді дамытуды көздеп отырмыз. Меркі ауданы тоғыз жолдың торабында, яғни ежелгі Жібек жолының бойында орналасқандықтан, туристік әлеуеті өте жоғары. Алайда бұл жерді қарапайым демалыс саябағымен немесе хайуанаттар бағымен шатастыруға болмайды. Туристер арнайы белгіленген бағыттармен, арнайы мамандардың сүйемелдеуімен ғана жүре алады. Бұл табиғатқа зиян келтірмей, аң-құстарды өздерінің табиғи мекенінде бақылауға мүмкіндік береді, – деді Нұрғали Жұмаділұлы.
«Меркі» мемлекеттік өңірлік табиғи паркі өз аумағында мекендейтін Қызыл кітапқа енген қар барысы, арқар, үнді жайрасы, қызыл қасқыр, Түркістан сілеусіні, тас сусары, жапалақ, бүркіт, ителгі және көкқұс сынды аң-құстарды қорғап қана қоймай, оларды көбейту бойынша жұмыстар атқарады. Сонымен қатар туристер үшін тауға өрмелеу, жаяу серуендеу, атпен саяхаттау, құстарды бақылауға мүмкіндіктер ашылады.
