Жетім қалған ана мен жалғыз ұл.
Ауылдың шетінде Күләйша есімді жесір әйел тұратын. Жолдасы жас кезінде қайтыс болып, жалғыз ұлы Жандоспен қалған. Ол барын беріп, ұлын жеткізуге тырысты.
Бала кезінде Жандос ақылды, момын еді. Бірақ есейе келе қалаға барып, бұзақылардың ортасына түсті. Маскүнемдік, ұрлық, төбелес — күнделікті әдетіне айналды. Анасы неше рет ақыл айтып, жылап-сықтап, ауыл имамына апарып тәубеге келтіргісі келді.
Бірақ Жандос: — Сенің ақылыңнан шаршадым, мен ер жеттім! — деп қатқыл сөйлеп, үйден кетіп қала беретін.
Күндердің күнінде Жандос үйіне мас болып келіп, анасының ақылын тыңдаудың орнына оны итеріп жіберді. Күләйша жерге құлап, басын жарып алды. Қан аралас жасын сүртіп тұрып, ол шыдамай былай деді:
— Ей, Алла! Егер менің көз жасым мен қайғым қабыл болса, жалғызым болса да, осы баламның бағы ашылмасын!
Жолын жап, мені қорлағаны үшін қарғысым тисін! Сол сәтте үйдің іші суық тартып, терезе сыңсығандай болды. Жандос күлді де, шығып кетті. Ол қарғыстың қаншалықты ауыр екенін түсінген жоқ.
—
Сол күннен бастап Жандостың өмірінде сұмдықтар басталды.
Жұмысқа тұрса — бір апта өтпей жатып қуып шығады.
Қалада жүргенде қарызға кіріп, бандылардың қолына түсіп, әрең құтылады.
Достары да одан безіп, жалғызсырады.
Түнде түсіне анасының қарғыс айтқан бейнесі кіріп, шошып оянатын болды.
Бірде ол жол апатына түсіп, көліктен әрең тірі қалды. Дәрігерлер: «Мұндайдан аман қалуың — ғажап» десе де, жүрегі күннен-күнге әлсірей берді.
Анасы болса, ұлын қатты ойлап, төсек тартып қалды. Өлер алдында ол ұлын кешіргісі келді, бірақ Жандос ауылға келмеді. Тек бір күні қатты қиналып, әлсіреп жүрген шағында үйіне оралды.
Есікті ашса — анасы төсек үстінде жан тапсырып барады екен. — Балам…. кеш… — деген сөзді ғана айтып үлгерді де, демі үзілді.
Жандос жылап, шашын жұлып, өкініштен қан жылады. Бірақ бәрі кеш еді.
Сол түні ол түсінде анасын көрді. Анасы қара бұлттың ішінде, жүзінен жас ағып тұрды.
— Менің қарғысым сенің ғана емес, ұрпағыңның да мойнында қалады. Ата-бабаның киесін аяқасты еттің, — деді.
Таңертең ауыл адамдары Жандосты үйінде өлі күйінде тапты. Оның көзі шарасынан шығып кеткен, қолдары көгерген еді.
Ауыл ақсақалдары: — Бұл — ананың қарғысы. Ана қарғысы — оқ, ананың көзі — шоқ. Бұдан асқан ауыр нәрсе жоқ, қарғыстың кесірінен иманы да айтылмай дүниеден озды, — деп күрсінді. Содан бері ауылда ата-ананың қарғысы жайлы әңгімені естіген жастар қатты қорқатын болды.
Желіден алынды
Ешқашан ешкімді қарғамайықшы…..
